Regi Oppatja – MFA Blokzijl
De huidige multifunctionele accommodatie in Blokzijl is toe aan een nieuwe impuls en ook de sportfaciliteiten zijn sterk gedateerd. De werkgroep MFA heeft een enquête gehouden onder de inwoners van Blokzijl en is in gesprek met de vele betrokken partijen om een plan te maken dat aansluit bij de wensen van het dorp.
Tips uit Blokzijl:
• Laat je omringen door mensen met verstand van zaken.
• Bij een nieuwe MFA/kulturhus/buurt-/dorpshuis is het heel zinvol om tijdig bij (alle) inwoners te polsen welke functie(s) zij verwachten.
• Een dorpsenquête moet je persoonlijk ophalen; dat verhoogt respons aanzienlijk. Vergis je overigens niet de tijd die het kost om het uit te werken. Maar het levert wel veel informatie op en een enquête creëert draagvlak.
• Tussentijds regelmatig terugkoppelen met inwoners over resultaten en de stand van zaken.
• De werkgroep MFA werkt nauw samen met het plaatselijk belang; goede afstemming over bijvoorbeeld contacten met de gemeente is belangrijk. Weet van elkaar waarmee je bezig bent.
15 april Oudleusen
Walter Liebregts – MFA Lierderholthuis
De huidige multifunctionele accommodatie in Lierderholthuis is hard toe aan renovatie. Daarbij is het wenselijk om krachten te bundelen. Onder andere met de school, het café en sportfaciliteiten. Ook uit het recente dorpsplan, waarvoor alle bewoners zijn benaderd, blijkt dat de nieuwe MFA met stip op nummer één staat. Het haalbaarheidsonderzoek is inmiddels uitgevoerd; het is nu zaak om de financiering rond te krijgen. Kartrekker is het plaatselijk belang.
Tips uit Lierderholthuis:
• Actieve communicatie staat bovenaan. Probeer zoveel mogelijk de neuzen dezelfde kant op te krijgen èn te houden. Denk aan direct betrokken partijen uit het dorp, dorpsbewoners, ambtenaren, raadsleden en wethouders. Maar ook organisaties die provinciaal met MFA’s bezig zijn. Als zij jouw initiatief benoemen binnen hun netwerk, heeft dat (ongemerkt) effect. Walter: “Wij hebben ons in eerste instantie voornamelijk op de gemeentelijke politiek gericht, maar je moet ook de ambtenaren tijdig betrekken. Laat hen met je meedenken.”
• Bezint eer ge begint. En geef ook helder richting dorpsbewoners aan dat het een langdurig traject is, dat niet binnen twee jaar is afgerond.
• Zorg dat je in het plaatselijk belang mensen hebt die lid zijn van verschillende politieke partijen.
• Valkuil van Walter, die zelf ondernemer is: de maatschappelijke wereld werkt compleet anders dan de ondernemerswereld. “Ik heb erg moeten wennen aan de vertraging die her en der ontstaat. Laat je enthousiasme hierdoor niet temperen, het hoort er nou eenmaal bij.”
In Lierderholthuis wordt nog nagedacht over de vorm waarin het beheer het best kan worden vormgegeven. Een pachter, iemand in loondienst (in eigen beheer of uitbesteed), een deel met vrijwilligers opvangen? Hoe het uitpakt hangt daarnaast af van de persoon die het gaat doen. In de discussie wordt opgemerkt er nog een optie is, zoals het in Oudleusen is gedaan: de baromzet en de beheerder zijn in een BV ondergebracht, waarvan de stichting eigenaar is.
Arjan Pakkert – Enquête onder inwoners Mariënheem
Het plaatselijk belang van Mariënheem was als belangenbehartiger benieuwd naar de wensen en mening van de inwoners. Het opstellen van een dorpsplan is daarvoor een optie, maar de start daarvan zou te lang op zich laten wachten, dus is gekozen voor een enquête onder de inwoners. De respons was bijzonder hoog (ruim 80%) en de eerste resultaten zijn inmiddels verwerkt.
Tips uit Mariënheem:
• Enquêtes onderling verdelen, persoonlijk verspreiden en vlot weer ophalen in een vooraf aangekondigde week. Als je allemaal een deel van de huizen doet, valt het werk reuze mee.
• De enquête is in beginsel niet anoniem gehouden; anoniem inleveren was wel mogelijk, maar daar hebben slechts tien mensen gebruik van gemaakt . Door adressen te verbinden aan antwoorden, kun je verbanden leggen. Simpel voorbeeld: als meerdere mensen uit één straat de straatverlichting ‘slecht’ noemen, weet je meteen waar je het probleem moet zoeken.
• Voor de kinderen hebben we een andere benadering gekozen: kinderen uit groep 5, 6, 7 en 8 hebben een opstel geschreven over hun wensen en opmerkingen over het dorp. Dat heeft veel leuke en verrassende aandachtspunten opgeleverd.
• Bij de voorbereiding hebben we ondersteuning gekregen van Variya. Zij hadden wat voorbeelden en keken kritisch mee bij het opstellen van de enquête. Zo hoef je zelf het wiel niet opnieuw uit te vinden.
• Uitwerking kost redelijk veel tijd. In Mariënheem hebben we twee studenten bereid gevonden het in SPSS uit te werken. Dat programma leent zich er voor om verbanden te leggen. Wel was het zinvol geweest als we hen wat beter hadden betrokken bij het opstellen van de enquête. Achteraf gezien hadden we enkele antwoorden anders moeten formuleren.
22 april Nieuw-Heeten
Jos Elshof – Kulturhus Broekland
In Broekland is zo’n tien jaar geleden het kulturhus gerealiseerd: drie zalen, een jeugdsoos gecombineerd met hobbykelder, bibliotheek met infoplein en de peuterspeelzaal . Vier jaar daarvoor werd het haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd en nog eens vier jaar daarvoor bleek de wens voor een kulturhus te bestaan uit het onderzoek ‘de toekomst van Broekland’. Woningbouwcorporatie Salland Wonen is eigenaar van het huidige pand. Het kulturhus huisvest sociaal/culturele activiteiten en aan de rand van het dorp hebben diverse sporten plek in een eigen accommodatie. Over deze opsplitsing zijn naar ieders tevredenheid afspraken gemaakt.
Tips uit Broekland:
• Probeer de investering voor de realisatie vooraf dekkend te krijgen. De Stichting Kulturhus Broekland hoeft geen huur te betalen, want de investering is betaald met subsidie.
• Er is geen horecafunctie. Bij bijeenkomsten is wel koffie/thee beschikbaar; dit werkt met zelfbediening.
• De stichting is eindverantwoordelijke voor het Kulturhus; beheer en agendering wordt door twee vrijwilligers gedaan en dat werkt prima. Met de vaste huurders zijn afspraken gemaakt over sleutelbeheer.
• Blijf vooruit kijken. Het kulturhus draait nu goed, maar mocht er een vaste huurder weg gaan, dan moet je daar niet van omvallen. Er wordt gekeken naar mogelijkheden om de locatie (nog) interessanter te maken voor gebruikers. Daarnaast worden afspraken met huurders in de toekomst zakelijker van karakter.
Arnold Geerdink – Herinrichting dorpscentrum Heeten
Bij Heeten is in 2005 een rondweg gerealiseerd, waardoor de functie van het centrum veranderde. Er is een werkgroep opgericht, waarin verschillende betrokkenen zitting hadden. Deze groep vormde de brug tussen dorp en gemeente en heeft een actieve rol gespeeld in de voorbereidingen van alle plannen. Zowel de gemeente als inwoners van Heeten hebben deze rol als heel zinvol ervaren. Tijdens de vergunningverlening is door niemand bezwaar aangetekend en ook naderhand was de kritiek minimaal.
Tips uit Heeten:
• We zijn gestart door bij de opening van de rondweg in december inwoners op een ludieke manier om hun mening te vragen (wensen ophangen in een kerstboom).
• Zoek de juiste mensen: VUTters of anderen die overdag tijd vrij kunnen maken, mensen met kennis van zaken uit verschillende vakgebieden. Ook is het handig als je één of twee mensen in de gelederen hebt met een goed politiek netwerk. Zij hebben beargumenteerd waarom herinrichting van de dorpskern belangrijk was. In combinatie met een noodzakelijke aanpak van riolering kreeg het idee bestuurlijk voet aan de grond.
• De werkgroep bestond uit vijftien mensen met afvaardiging vanuit de kerk, schoolbestuur, oranjevereniging, Helami (organisator feestweek), sport, aanwonenden van drie betrokken straten, etc). Deze werkgroep heeft veel zinvolle input geleverd. Daarnaast was er een projectgroep vanuit de gemeente waarin twee mensen uit de werkgroep zitting hadden. Beide groepen kwamen iedere twee weken bijeen. Deze opzet werkte heel prettig, zeker een aanrader.
• Vanaf de start van de voorbereidingen regelmatig terugkoppelen naar inwoners. Voorbeeld: in 2006 zijn door een ingenieursbureau in opdracht van de gemeente een paar basisschetsen opgesteld. Er is een avond georganiseerd, waarbij inwoners konden reageren.
Aansluitend werd het initiatief over de proef met de busverbinding Heeten-Raalte nog toegelicht. Andere aanwezigen hebben ervaring met een buurtbus. Daarbij is het grootste probleem doorgaans de organisatie van (voldoende) vrijwilligers. Er zijn 25 vrijwillige chauffeurs nodig en je moet aansluiten op regulier busvervoer. Als je dat wel kunt organiseren, kun je contact opnemen met Connexion. Die is uitvoerder voor dit soort initiatieven (met provinciale middelen; gemeenten betalen hieraan niet mee).
27 april Rossum
Huub Stevelink – Kulturhus Reutum
Reutum is een dorp met 1.100 inwoners en heeft zoals veel kleine kernen te maken met terugloop van voorzieningen. Er zijn op zich voldoende bloeiende verenigingen en bedrijven, maar het probleem was een goede accommodatie om deze allemaal te huisvesten. Er is een kulturhus gerealiseerd in het voormalige Rabobankpand. Gebruikers zijn de muziekvereniging, peuterspeelzaal, jeugdsoos, jongerenvereniging, fysiotherapie, dansclub, workshops en diverse andere verenigingen. Er is geen caféfunctie en er worden geen feestjes gehouden. De beheerder is in dienst (tegen vrijwilligersvergoeding) en krijgt de omzet van koffie/thee etc van bijeenkomsten. De zaalhuur levert inkomsten voor de stichting. De begroting van het kulturhus is jaarlijks maar zo’n € 6.000 à € 7.000 en daarmee lukt het prima.
Tips uit Reutum:
• Met nadruk: zorg dat je het gebouw hypotheekvrij realiseert. Zonder hypotheeklasten blijven de kosten voor gebruikers laag (en die willen dus gebruik blijven maken van de locatie), terwijl je toch voldoende ruimte hebt om te reserveren voor onderhoud/vervanging en inrichting, ook op termijn.
• Wat betreft financiers: let goed op wat zij willen. Waarom willen zij bijdragen, waaraan hechten zij meerwaarde? Probeer daar op aan te sluiten.
• Financiers van het kulturhus in Reutum zijn: (voormalig) vitaliteitsfonds, reconstructiefonds, Rabobank, gemeente, VSB-fonds, Prins Bernard Cultuur Fonds, Oranjefonds en er is geld ingezameld met een bewonersactie. In uitvoering zijn lokale partijen betrokken, die hier en daar een vriendenprijs hebben gerekend.
• Zorg dat je de exploitatie van de tevoren gedegen en realistisch op papier hebt. Daarbij is het belangrijk niet afhankelijk te zijn van één grote huurder. Aanvullend is een mooi sponsorbord in de entree opgehangen, waar sponsors tegen jaarlijkse betaling van € 150 met logo bij op mogen. Dit bord is vol.
• Houd kosten van huur laag (dagdeel kost nu aan zaalhuur € 15,-, kantineprijzen voor koffie/thee).
• Even zo belangrijk: een werkgroep/commissie (en na realisatie een bestuur) met deskundigen en betrokkenen. Zorg dat je ruimschoots kennis van zaken èn betrokkenen/draagvlak in de gelederen hebt. Zinvol zijn creatieve mensen met verstand van/netwerk op het gebied van:
o Financiën
o Bouw/onroerend goed (handig: VUTters die toezicht kunnen houden op de bouw)
o Sociaal aspect/feeling met verenigingen
• Geef volledige openheid van zaken en organiseer ruimschoots informatieavonden voor inwoners van het dorp. Eén à tweemaal per jaar belegt de stichting een vergadering met alle gebruikers.
• Vaste verenigingen hebben zelf een sleutel; dat scheert de beheerder veel tijd.
• Blijf als bestuur inspelen op nieuwe ontwikkelingen, zoek daar ook naar. In Reutum is men op het moment bezig met het regelen van een beamer, invalidentoilet, informatiezuil en een demontabel podium.
Ton Boerkamp – Mauritsproject Beuningen
In eerste instantie bestond in Beuningen het idee om een ommetje te realiseren met een brug over de Dinkel. Op advies van een ambtenaar van de gemeente is dit idee breder ingestoken. De suggestie kwam om het idee te koppelen aan een educatieproject waarbij de school kon worden betrokken; de geschiedenis van de omgeving vertellen. Het bleek namelijk dat in 1597 het leger van prins Maurits de brug over de Dinkel was overgestoken, wat een behoorlijke impact heeft gehad. Het nieuwe idee kreeg 100% leaderfinanciering.
Tips uit Beuningen:
• Wees flexibel in de opstart/planfase; soms is het zinvol je idee wat aan te passen en zodoende financiers te interesseren mee te doen.
• Heb geduld.
• Ga tactvol om met betrokkenen. Een beetje mensenkennis is zeker wenselijk als je met zo’n project aan de slag gaat.
• Als je het resultaat hebt behaald: besteed veel aandacht aan de opening en betrek je financiers daar uitgebreid bij. In Beuningen hebben kinderen het leger van Maurits uitgebeeld (en hebben geoefend met marcheren; een feest op zich). Zes kinderen die de prijsvraag hadden gewonnen mochten zich verkleden als prins Maurits en zijn vijf generaals te paard.
